Bij Bedrijfskunde Opleiding Utrecht (BKOU) is AI geen los project naast het onderwijs. Het is onderdeel geworden van de manier waarop we kijken naar leren, onderzoeken, begeleiden en beoordelen. Studenten gebruiken AI al in hun werk en studie. Docenten zien dagelijks wat dit mogelijk maakt, maar ook waar het schuurt. Daarom kiezen we niet voor wegkijken of verbieden, maar voor bewuste integratie vanuit een heldere visie.
AI in het curriculum vanuit een heldere visie
Die visie is eenvoudig, maar niet vrijblijvend: AI mag het leerproces ondersteunen, zolang het denken van de student zichtbaar blijft. AI kan helpen bij het ordenen van ideeën, het stellen van betere vragen, het aanscherpen van teksten, het voorbereiden van onderzoek en het ontvangen van tussentijdse feedback. Maar de student blijft verantwoordelijk voor het eigen oordeel, de eigen keuzes en de verbinding met de eigen praktijk.
Verantwoord AI-gebruik bij leren en onderzoeken
Daarom werken we bij BKOU al intensief aan AI in het curriculum. Bij iedere startdag, vijf keer per jaar, krijgen nieuwe studenten een workshop over AI-gebruik bij leren en onderzoeken. Daarin gaat het niet alleen over handige prompts of slimme toepassingen, maar vooral over verantwoord gebruik. Wat laat je AI doen? Wat moet je zelf blijven doen? Hoe controleer je output? Hoe voorkom je dat je iets overneemt wat je niet echt begrijpt?
Feedbackbots als ondersteuning bij beroepsproducten
Ook zetten we feedbackbots in om studenten tijdens het werken aan beroepsproducten tussentijds feedback en feedforward te geven. Dat past goed bij onze opleidingen, omdat veel studenten leren vanuit hun eigen werksituatie. Zij werken aan echte vraagstukken, in echte organisaties, met echte belangen. Daarbij kan AI helpen om sneller zicht te krijgen op blinde vlekken, zwakke redeneringen of ontbrekende onderbouwing.
AI en de kernvraag van echt leren
Tegelijk is daarmee de kernvraag niet opgelost. Integendeel, hoe beter AI wordt, hoe belangrijker het wordt om scherp te blijven op wat leren eigenlijk vraagt. Een goed geformuleerd beroepsproduct is nog geen bewijs dat iemand de kennis en vaardigheden ook echt eigen heeft gemaakt. Een vloeiende tekst kan het zicht op onzekerheid, twijfel en denkstappen zelfs verhullen. En daar zit onze grootste uitdaging.
Leren vraagt inspanning, feedback en reflectie
Leren vraagt inspanning. Nieuwe kennis wordt niet vanzelf onderdeel van iemands handelen. Vaardigheden ontstaan door proberen, feedback krijgen, bijstellen, opnieuw proberen en soms vastlopen. Dat ongemak hoort erbij. Te veel gemak kan het leerproces juist verarmen. Als AI te vroeg of te veel denkwerk overneemt, bestaat het risico dat studenten sneller produceren, maar minder diep leren.
Het denkproces zichtbaar maken
Daarom bouwen we bewust momenten in waarop studenten hun eigen denken moeten laten zien. Niet alleen het eindproduct telt, maar ook de weg ernaartoe. Welke keuzes zijn gemaakt? Welke aannames speelden mee? Welke bronnen zijn gebruikt? Wat is gecontroleerd? Waar is AI ingezet? Wat is aangepast, verworpen of juist overgenomen? Zo wordt AI-gebruik geen grijs gebied, maar een bespreekbaar en toetsbaar onderdeel van professioneel leren.
AI-beleid ontwikkelen met studenten en docenten
Bij de verdere ontwikkeling doen we dit niet vanachter een bureau. We werken samen met studenten en natuurlijk met onze docenten. Studenten weten uit eigen ervaring waar AI helpt, waar het verleidelijk wordt en waar onzekerheid ontstaat. Docenten zien waar het leren verdiept en waar het verschraalt. Die combinatie hebben we nodig. Goed AI-beleid ontstaat niet alleen uit regels, maar uit praktijkervaring, gesprek en gezamenlijk ontwerp.
De veranderende rol van docenten
Voor onze docenten verandert er daardoor ook veel. Zij begeleiden niet langer alleen het maken van een product, maar kijken steeds nadrukkelijker naar het denkproces, de professionele afweging en de kwaliteit van het oordeel. Dat vraagt om nieuwe werkvormen, andere feedbackvragen en soms ook andere vormen van toetsing. Minder nadruk op alleen het eindresultaat, meer aandacht voor proces, toepassing, reflectie en verantwoording.
Toekomstbestendig opleiden met AI
BKOU loopt hierin voorop omdat we AI niet zien als hype, maar als onderdeel van toekomstbestendig opleiden. Onze studenten zijn werkende professionals. Zij moeten straks, en vaak nu al, keuzes maken in een praktijk waarin AI als vanzelf aanwezig lijkt te zijn. Dan is het onze taak om hen niet alleen te leren dát AI gebruikt kan worden, maar vooral hóe je dat verstandig doet.
De balans tussen AI, vakmanschap en professioneel oordeel
De balans is daarbij belangrijk. AI biedt kansen om leren persoonlijker, sneller en rijker te maken. Studenten kunnen vaker oefenen, sneller feedback krijgen en hun eigen denken spiegelen. Tegelijk moeten we voorkomen dat AI de plek inneemt van inspanning, vakmanschap en professioneel oordeel.
AI integreren zonder het leren kwijt te raken
Daar ligt de opdracht voor de komende jaren. AI stevig integreren, maar steeds blijven vragen: draagt dit bij aan echt leren? Wordt de student zelfstandiger, kritischer en vaardiger? Of wordt vooral het product beter? Voor BKOU is de richting helder. We blijven AI gebruiken, onderzoeken en doorontwikkelen. Met studenten. Met docenten. Vanuit visie. En vanuit de wetenschap dat leren pas waarde krijgt wanneer kennis en vaardigheden ook werkelijk onderdeel worden van iemands professioneel handelen.
Wil je verkennen welke opleiding of module past bij jouw professionele ontwikkeling en de vraagstukken in jouw praktijk? Plan dan een vrijblijvend adviesgesprek.
– Gert Jan Schop is organisatieadviseur, ondernemer en algemeen directeur van Bedrijfskunde Opleiding Utrecht. Hij heeft ruim 30 jaar ervaring met strategie, bedrijfsvoering en verandermanagement. Bij BKOU geeft hij les in Verandermanagement & Organisatiekunde en begeleidt hij afstudeerders. Daarnaast adviseert hij organisaties bij complexe verandertrajecten. Praktisch, scherp en altijd met oog voor mensen.
